Nhượng quyền thương mại là một trong những hình thức kinh doanh phổ biến mà nhiều tổ chức và doanh nghiệp lựa chọn để tối ưu hóa chi phí và mở rộng thị trường một cách hiệu quả. Mô hình này không chỉ mang lại nhiều lợi ích hấp dẫn mà còn tiềm ẩn những rủi ro nhất định cho cả bên nhượng quyền và bên nhận nhượng quyền. Cùng Kế toán Vina khám phá sâu hơn về những lợi ích và thách thức mà mô hình nhượng quyền thương mại mang lại trong bài viết dưới đây.
Hoạt động nhượng quyền thương mại, hay nhượng quyền thương hiệu, được phân loại dựa trên một số tiêu chí quan trọng sau đây:
Căn cứ theo phạm vi lãnh thổ
Nhượng quyền thương mại có thể chia thành ba hình thức dựa trên vị trí địa lý của các bên tham gia:
- Nhượng quyền trong nước: Cả bên nhượng quyền và bên nhận quyền đều là thương nhân Việt Nam.
- Nhượng quyền từ Việt Nam ra nước ngoài: Bên nhượng quyền là doanh nghiệp Việt Nam, trong khi bên nhận quyền là thương nhân nước ngoài.
- Nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam: Bên nhượng quyền là thương nhân nước ngoài, và bên nhận quyền là thương nhân Việt Nam.
Căn cứ theo mô hình nhượng quyền
Dựa trên mô hình kinh doanh, nhượng quyền thương mại được chia thành hai hình thức:
- Nhượng quyền phân phối sản phẩm: Bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền bán sản phẩm hoặc dịch vụ mà chỉ sử dụng nhãn hiệu, logo của thương hiệu trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực.
- Nhượng quyền mô hình kinh doanh: Bên nhượng quyền cung cấp quyền phân phối sản phẩm, cùng với quyền sử dụng logo và các hỗ trợ như đào tạo nhân viên và marketing.
Căn cứ theo thể loại hợp đồng nhượng quyền thương mại
Nhượng quyền thương mại có thể được phân thành ba hình thức theo loại hợp đồng ký kết:
- Nhượng quyền đơn lẻ: Cho phép bên nhận quyền mở một đơn vị kinh doanh mà không thể nhượng quyền lại cho bên khác.
- Nhượng quyền độc quyền: Bên nhận quyền có thể mở nhiều đơn vị kinh doanh trong một khu vực và có quyền nhượng quyền lại cho bên thứ ba.
- Nhượng quyền phát triển khu vực: Bên nhận quyền được độc quyền phát triển mô hình kinh doanh trong khu vực nhất định mà không được nhượng quyền lại.
Căn cứ theo mức độ tham gia đầu tư
Dựa trên mức độ đầu tư của bên nhượng quyền, nhượng quyền thương mại được chia thành:
- Nhượng quyền không góp vốn đầu tư: Bên nhượng quyền chỉ nhượng quyền mô hình kinh doanh mà không đầu tư vào hoạt động của bên nhận quyền.
- Nhượng quyền có góp vốn đầu tư: Bên nhượng quyền góp vốn vào mô hình kinh doanh của bên nhận quyền thông qua chi phí nhượng quyền ban đầu.
Căn cứ theo mức độ kiểm soát
Dựa vào mức độ kiểm soát mà bên nhượng quyền giữ lại, nhượng quyền thương mại được phân thành:
- Nhượng quyền có kiểm soát: Bên nhượng quyền tham gia giám sát và quản lý hoạt động của bên nhận quyền.
- Nhượng quyền không kiểm soát: Bên nhượng quyền bàn giao mô hình kinh doanh hoàn chỉnh mà không tham gia vào quản lý.

Đối với bên nhượng quyền
- Tối ưu chi phí mở rộng thị trường: Nhượng quyền là phương thức hiệu quả nhất để mở rộng quy mô kinh doanh một cách nhanh chóng. Bên nhượng quyền không chỉ đạt được mục tiêu lợi nhuận từ việc chuyển nhượng mô hình kinh doanh mà còn mở rộng kênh phân phối sản phẩm và dịch vụ mà không tốn nhiều chi phí.
- Nâng cao hiệu quả quảng bá thương hiệu: Sự hiện diện rộng rãi của các chuỗi cửa hàng nhượng quyền giúp thương hiệu và sản phẩm tiếp cận khách hàng một cách dễ dàng và hiệu quả. Đây là một trong những chiến lược quảng cáo mạnh mẽ, giúp bên nhượng quyền nâng cao nhận diện thương hiệu một cách đáng kể.
- Gia tăng lợi nhuận nhanh chóng: Doanh thu của bên nhượng quyền chủ yếu đến từ khoản phí nhượng quyền, phí duy trì hàng năm, và việc cung cấp nguyên liệu, máy móc cho các cửa hàng nhượng quyền. Nguồn thu nhập này thường ổn định và có xu hướng tăng theo thời gian. Do đó, càng nhiều cửa hàng nhượng quyền, lợi nhuận của bên nhượng quyền cũng sẽ càng lớn.
Đối với bên nhận nhượng quyền
- Ít rủi ro: Mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại thường có tỷ lệ thành công cao và ít rủi ro hơn. Bởi vì mô hình này đã được bên nhượng quyền vận hành thành công trong thời gian dài, các thương hiệu nhượng quyền thường nổi tiếng, có chất lượng sản phẩm tốt và được thị trường ưa chuộng.
- Được hỗ trợ marketing chuyên nghiệp: Sau khi tiếp quản cửa hàng nhượng quyền, bạn chỉ cần tập trung vào việc điều hành hoạt động kinh doanh. Các hoạt động marketing như quảng cáo sản phẩm và dịch vụ sẽ được bên nhượng quyền hỗ trợ một cách chuyên nghiệp và liên tục. Họ cũng sẵn sàng tư vấn để bên nhận quyền triển khai các kế hoạch marketing hiệu quả với chi phí hợp lý.
- Có sẵn tệp khách hàng trung thành: Các thương hiệu nhượng quyền thường đã xây dựng được một tệp khách hàng trung thành. Khi kinh doanh cửa hàng nhượng quyền, bạn có sẵn một lượng khách hàng yêu thích và biết đến thương hiệu, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho việc quảng cáo.
Để duy trì và phát triển lượng khách hàng, cửa hàng nhượng quyền cần tập trung vào hai yếu tố chính:
- Cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất lượng.
- Đảm bảo dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tâm và chuyên nghiệp.
Nguồn cung cấp nguyên vật liệu chất lượng tốt, giá thành cạnh tranh
Bên nhượng quyền cam kết cung cấp cho bên nhận quyền nguồn nguyên liệu và sản phẩm chất lượng với giá thành hợp lý, đảm bảo bình đẳng giữa các cửa hàng trong cùng hệ thống. Nhiều doanh nghiệp nhượng quyền còn có chính sách chiết khấu hấp dẫn cho bên nhận quyền khi nhập hàng với số lượng lớn, tạo thêm lợi ích cho cả hai bên.

Đối với bên nhượng quyền
Bên cạnh những lợi ích rõ rệt, hoạt động kinh doanh nhượng quyền thương mại cũng tiềm ẩn một số rủi ro đáng lưu ý:
- Khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng: Việc duy trì tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm và dịch vụ trên toàn bộ hệ thống cửa hàng nhượng quyền có thể gặp nhiều thách thức. Sự khác biệt trong cách thức vận hành giữa các cửa hàng có thể dẫn đến sự không đồng nhất trong trải nghiệm của khách hàng.
- Nguy cơ mất quyền kiểm soát: Khi nhượng quyền, bên nhượng quyền có thể mất đi khả năng kiểm soát đối với các cơ sở nhượng quyền. Nếu một số cửa hàng hoạt động kém hiệu quả, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của toàn thương hiệu, gây ra những hậu quả lâu dài.
Đối với bên nhận nhượng quyền
Bên nhận nhượng quyền cũng phải đối mặt với những thách thức riêng:
- Giới hạn trong quyền quyết định: Cơ sở kinh doanh nhượng quyền không được tự do quyết định mọi hoạt động kinh doanh. Mọi thay đổi liên quan đến sản phẩm hay thương hiệu đều cần có sự phê duyệt và giám sát từ phía bên nhượng quyền, điều này có thể làm giảm tính linh hoạt trong quản lý.
- Cạnh tranh nội bộ và bên ngoài: Cửa hàng nhượng quyền có thể phải đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các cửa hàng khác trong cùng hệ thống, cũng như từ các thương hiệu tương tự trên thị trường. Điều này đòi hỏi bên nhận nhượng quyền phải luôn nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ và sản phẩm để thu hút khách hàng.

Vì vậy, để thành công trong mô hình nhượng quyền, cả bên nhượng quyền và bên nhận nhượng quyền cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhanh chóng liên hệ kế toán Vina qua hotline 0788555247 hoặc gmail: info@ketoanvina.vn để được hỗ trợ tư vấn tốt nhất.