Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc huy động vốn là một trong những yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, giữa hai hình thức phổ biến là gọi vốn và vay vốn, nhiều doanh nghiệp vẫn băn khoăn không biết lựa chọn nào là tối ưu hơn. Bài viết này của kế toán Vina sẽ phân tích những điểm mạnh và yếu của cả hai hình thức, giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp nhất cho nhu cầu của mình.
Dưới đây là bảng so sánh giữa gọi vốn và vay vốn khi thành lập doanh nghiệp mới:
Tiêu chí
|
Gọi vốn
|
Vay vốn
|
Nguồn vốn
|
Huy động từ nhà đầu tư (bạn bè, gia đình, quỹ đầu tư)
|
Mượn từ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính
|
Chi phí
|
Chia sẻ lợi nhuận và quyền kiểm soát, không có lãi suất cố định
|
Chi phí lãi suất và các khoản phí liên quan
|
Kiểm soát
|
Chia sẻ quyền kiểm soát với nhà đầu tư
|
Giữ quyền kiểm soát hoàn toàn
|
Rủi ro
|
Áp lực từ nhà đầu tư về hiệu suất kinh doanh
|
Rủi ro không trả nợ đúng hạn, có thể dẫn đến phá sản
|
Thời gian và quy trình
|
Quy trình kéo dài, cần thuyết phục nhà đầu tư
|
Quy trình nhanh hơn, nhưng cần chuẩn bị hồ sơ tài chính
|
Việc quyết định vay vốn hay gọi vốn là một bước quan trọng trong quá trình phát triển của doanh nghiệp. Dưới đây là một số tình huống khi doanh nghiệp nên xem xét vay vốn thay vì gọi vốn:
- Cần nguồn vốn nhanh chóng: Nếu doanh nghiệp cần ngay lập tức một khoản tiền để thực hiện các kế hoạch khẩn cấp, như mua nguyên vật liệu, trả lương cho nhân viên, hoặc chi trả các khoản chi phí hoạt động, vay vốn từ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính có thể là giải pháp nhanh chóng hơn.
- Khả năng hoàn trả tốt: Khi doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và khả năng trả nợ rõ ràng, vay vốn có thể là lựa chọn hợp lý. Doanh nghiệp có thể tính toán được lãi suất và các khoản trả nợ mà không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động kinh doanh.
- Không muốn chia sẻ quyền kiểm soát: Nếu doanh nghiệp không muốn chia sẻ quyền kiểm soát hoặc lợi nhuận với các nhà đầu tư, vay vốn là lựa chọn tốt hơn. Doanh nghiệp sẽ giữ toàn bộ quyền lực và trách nhiệm trong việc quản lý.
- Kế hoạch phát triển dài hạn: Khi doanh nghiệp có kế hoạch phát triển dài hạn và có thể dự đoán được lợi nhuận trong tương lai, vay vốn để đầu tư vào các dự án lớn có thể mang lại lợi ích kinh tế cao.
- Chi phí vay thấp: Nếu doanh nghiệp có khả năng vay với lãi suất thấp hoặc có các chính sách ưu đãi từ ngân hàng, việc vay vốn có thể trở nên hấp dẫn hơn so với việc gọi vốn, nơi mà doanh nghiệp có thể phải chia sẻ lợi nhuận cao hơn.
- Đầu tư vào tài sản cố định: Khi doanh nghiệp cần đầu tư vào tài sản cố định như máy móc, thiết bị, hoặc bất động sản, vay vốn có thể giúp doanh nghiệp sở hữu tài sản mà không phải chia sẻ quyền sở hữu.

Khi quyết định giữa gọi vốn và vay vốn, doanh nghiệp cần xem xét một số yếu tố quan trọng để đưa ra lựa chọn phù hợp. Dưới đây là những yếu tố cần cân nhắc:
- Mục đích sử dụng vốn: Doanh nghiệp cần xác định rõ mục đích sử dụng vốn. Nếu cần nguồn vốn lớn cho các dự án dài hạn, gọi vốn có thể là lựa chọn tốt hơn. Ngược lại, nếu chỉ cần khoản tiền ngắn hạn, vay vốn có thể phù hợp.
- Dòng tiền: Doanh nghiệp cần đánh giá khả năng tạo ra dòng tiền để trả nợ. Nếu có dòng tiền ổn định, vay vốn có thể khả thi. Nếu không, gọi vốn có thể giúp giảm áp lực tài chính.
- Chi phí vay: Doanh nghiệp cần xem xét lãi suất vay và các khoản phí liên quan. Nếu chi phí vay quá cao, việc gọi vốn có thể tiết kiệm hơn về lâu dài.
- Chia sẻ lợi nhuận: Gọi vốn có thể yêu cầu chia sẻ lợi nhuận với các nhà đầu tư, điều này cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
- Chia sẻ quyền sở hữu: Nếu doanh nghiệp không muốn mất quyền kiểm soát hay quyền sở hữu, vay vốn sẽ là lựa chọn tốt hơn. Gọi vốn sẽ dẫn đến việc chia sẻ quyền kiểm soát với các nhà đầu tư.
- Thời gian huy động vốn: Quy trình gọi vốn thường kéo dài và phức tạp hơn so với vay vốn. Doanh nghiệp cần xem xét thời gian cần thiết để huy động vốn và ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh.

Kết hợp cả gọi vốn và vay vốn có thể là một chiến lược hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực tài chính và giảm rủi ro. Dưới đây là một số cách mà doanh nghiệp có thể thực hiện sự kết hợp này:
Giai đoạn phát triển khác nhau
- Giai đoạn khởi nghiệp: Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc gọi vốn từ các nhà đầu tư thiên thần hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm để có nguồn vốn ban đầu cho các chi phí khởi nghiệp.
- Giai đoạn tăng trưởng: Khi doanh nghiệp đã có dòng tiền ổn định, có thể vay vốn để mở rộng sản xuất hoặc đầu tư vào các dự án lớn mà không cần phải chia sẻ thêm quyền sở hữu.
Tài trợ cho các dự án cụ thể
- Gọi vốn cho phát triển sản phẩm: Doanh nghiệp có thể gọi vốn để phát triển sản phẩm mới hoặc mở rộng thị trường.
- Vay vốn cho hoạt động hàng ngày: Trong khi đó, doanh nghiệp có thể vay vốn để trang trải chi phí hoạt động hàng ngày như trả lương, mua nguyên liệu.
Tăng cường tính linh hoạt tài chính
- Vay vốn ngắn hạn: Doanh nghiệp có thể vay vốn ngắn hạn để giải quyết các nhu cầu cấp bách, trong khi gọi vốn dài hạn cho các dự án lớn và phát triển bền vững.
- Sử dụng vốn linh hoạt: Việc kết hợp này giúp doanh nghiệp có thể sử dụng vốn một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.
Giảm áp lực tài chính
- Kết hợp lợi ích: Bằng cách gọi vốn, doanh nghiệp có thể giảm bớt áp lực trả nợ hàng tháng từ vay vốn, đồng thời vẫn có thể sử dụng vốn vay để đầu tư vào các cơ hội sinh lợi.
- Chia sẻ rủi ro: Kết hợp cả hai hình thức giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro từ việc phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn vốn duy nhất.
Tối ưu hóa chi phí vốn
- Lợi nhuận từ cả hai nguồn: Doanh nghiệp có thể tối ưu hóa chi phí vốn bằng cách kết hợp lợi ích từ cả việc gọi vốn (không có lãi suất) và vay vốn (với lãi suất thấp).
- Đầu tư thông minh: Sử dụng vốn gọi được để đầu tư vào các cơ hội có lợi suất cao, trong khi sử dụng vốn vay cho các chi phí ngắn hạn.

Việc lựa chọn giữa gọi vốn và vay vốn khi thành lập doanh nghiệp mới là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển và khả năng tài chính của doanh nghiệp. Cả hai hình thức đều có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với những tình huống và nhu cầu khác nhau. Nếu bạn cần được hỗ trợ, tư vấn hãy liên hệ kế toán Vina qua hotline 0788555247 hoặc gmail: info@ketoanvina.vn.